برای دیدن خدمات کلیک کنید

دکترعادل قاسم پور

جراح و متخصص چشم

فوق تخصص شبکيه ليزر لازک و آب مرواريد

با انجام خدماتی همچون لازک، عمل لیزیک، آب مروارید، کاشت لنزهای داخل چشمی، جراحی انحراف چشم، مجرای اشکی و پلک آماده خدمت رسانی به شما عزیزان می باشد.

مجرای اشکی

مجرای اشکی : هر چشم دارای یک غده اشکی است که در قسمت بالای چشم و خارج از کره چشم قرار داد .

با هر بار پلک زدن ، اشک تولید شده روی سطح چشم پخش می شود و اضافی آن توسط تخلیه کننده اشک به داخل بینی میریزد ، یکی از دلایل آبریزش بینی نیز همین امر است.

 زمانی که اشک وارد کیسه اشکی می شود از طریق مجرای بینی – اشکی به بینی تخلیه می شود و در نتیجه هنگام گریه کردن دچار آبریزش بینی می شویم.

غدد اشکی منجربه ترشح قسمت آبکی اشک می شوند و انسداد یا اختلال در غدد اشکی می تواند مشکلاتی را به همراه داشته باشد .

مجرایی بین بینی و چشم وجود دارد که منجربه تخلیه اشک از سطح پشم به داخل بینی می شود و زمانی که این مجرا دچار گرفتگی یا انسداد شود ، مشکلاتی به وجود می آید .

مجرای اشکی

انسداد مجراي اشكي

گرفتگی مجرای اشکی می تواند اکتسابی یا مادرزادی باشد.

نوع اکتسابی آن به طور معمول به دلیل عفونت رخ می دهد و نوع مادرزادی آن از بدو تولد با کودک همراه است .

نوع اکتسابی همیشه به دلیل عفونت نیست بلکه در مواردی شکستگی بینی نیز می تواند منجربه انسداد بینی شود .

هرچند در مواردی که انسداد مجرای بینی یا نازولاکریمال ، مادرزادی باشد در هفته های اولیه قابل تشخیص نیست زیرا غدد اشکی در ۲ هفته اول بعد از تولد ترشح نمی شوند .

به طور کلی دلیل گرفتگي مجراي اشكي – بيني ، باقی ماندن پرده ای در انتهای  مجراي اشكي در سمت بینی می باشد.

علائم انسداد مجرای اشکی

یکی از رایج ترین مشکلات بیمارانی که دچار نازولاکریمال شده اند ، ریزش مداوم اشک از چشم است .

علاوه بر اشک ریزش مداوم ، خروج چرک از گوشه داخلی چشم نیز از دیگر علائم این بیماری است .

در صورتی که انسداد مجراي اشكي طولانی شود ، عفونت و التهاب حاد کیسه اشکی رخ می دهد.

التهاب و تورم کیسه اشکی نیز منجربه التهاب و تورم گوشه داخلی چشم می شود که بسیار دردناک است و در صورت عدم درمان سریع ، نیاز به بستری شدن فرد دارد .

درمان انسداد مجرای اشکی

اگر مدت زمان کوتاهی از انسداد مجراي اشكي گذشته باشد با ماساژ کیسه اشکی می توانیم مشکل را برطرف کنیم اما در مواردی که ماساژ برای درمان پاسخگو نباشد ، نیاز است که در کودکان روش سونداژ یا میل زدن و در بزرگسال عمل  DCR انجام شود .

جراحی باز کردن مجرای اشکی – بینی

زمانی که بیمار دچار مشکلاتی همچون گرفتگی مجرای نازولکریمال ( اشکی یا گرفتگی در مجرای بین چشم و بینی ) می شود ، نیاز به انجام جراحی DCR پیدا خواهد کرد. طی جراحی مجرای اشکی – بینی ، عبور اشک بین چشم و بینی بهبود می یابد.

اگر توجه داشته باشید می بینید که سوراخ ریزی در هر دو پلک وجود دارد که محل عبور اشک از چشم می باشد. نحوه عملکرد آن به این صورت است که هر گاه پلک می زنید، پلک ها اشک را به داخل سوراخ ها می فرستند. به این ترتیب اشک های قدیمی تر وارد لوله کوچکی شده و وارد ناحیه دیگری به نام لاکریمال خواهند شد. این کیسه متصل به مجرای اشکی است و مجرا توسط چند ساختار استخوانی به حفره بینی متصل می شود.

در صورتی که مجرای اشکی – بینی دچار مشکل شود و موجب اسنداد گردد، اشک بیشتری از چشم سرازیر می شود. این حالت ممکن است موجب عفونت داخل کانال اشک گردد.

مجرای اشکی

دلایل انسداد مجرای اشکی – بینی

در بیشتر موارد پزشکان قادر به تشخیص علت انسداد این مجرا نیستند. اما ممکن است برخی از دلایل زیر موجب این عارضه گردد:

  • پولیپ بینی بیمار
  • تورم ملتحمه چشم
  • عفونت های مکرر بینی
  • برخی از مشکلات مادر زادی
  • ممکن است تومور باعث انسداد شود.
  • برخی از زخم های موجود در درون بینی

پروسه جراحی باز کردن مجرای اشکی – بینی

برای این جراحی سوراخ جدیدی در کانال اشکی ایجاد می شود. به این صورت که برش کوچکی در پوست ، نزدیک بینی و زیر چشم ایجاد می شود. سپس سوراخ کوچکی در استخوان ایجاد خواهد شد. به طور کلی می توان گفت که مسیری جدیدی از کانال اشک به حفره بینی ایجاد می شود. معمولا در این قسمت لوله کوچکی قرار گرفته تا به باز ماندن کانال کولر کمک کند.

خطرات و عوارض جراحی باز کردن مجرای اشکی – بینی

به طبع این جراحی هم مانند سایر جراحی ها ، عوارضی را در پی خواهد داشت و بی خطر هم نیست. اما خطرات و عوارض این جراحی بسیار نادر است و همه گیر نیست.

  • کبودی
  • جای زخم بزرگ به روی صورت
  • ممکن است برخی از بیماران دچار خون ریزی شوند. ( لازم به ذکر است خون ریزی خفیف در روز های اولیه طبیعی می باشد. )
  • ممکن است زخم بینی عفونت کند.
  • احتمال شل یا جا به جا شدن کانال اشک وجود دارد.
  • ممکن است انتقال مایع به طور کامل بهبود نیابد و بخش کوچکی از آن باقی مانده باشد.
  • لازم به ذکر است عوارض ذکر شده برای همه یکسان نیست و بستگی به عوامل مختلفی همچون سن، نوع جراحی و شرایط سلامت فرد دارد.

قبل از درمان مجرای اشکی انجام چه کار هایی الزامیست؟

در ابتدا چشم پزشک باید قادر به تشخیص و شناسایی قسمتی که مسدود شده باشد. زمانی که پزشک به مسدود مجرای اشکی شک کند، انجام تست اشک ریزی را تجویز می کند تا از عملکرد صحیح مجرای اشکی مطمئن گردد. در این حالت پزشک قطره ای رنگی که بی خطر بوده را به روی سطح چشم قرار داده و چشم را بررسی می کند. میزان رنگی که از چشم خارج می شود، نشانگر مسدود بودن مجرای اشکی می باشد. علاوه بر این از تست های دیگری هم برای تشخیص این عارضه استفاده می شود که در ادامه به توضیح آنها می پردازیم :

طی این تست پزشک لوله ای باریک را داخل مجرای اشکی وارد کرده تا باز بودن مجرا را مورد ارزیابی قرار دهد. سپس یک محلول مخصوص را وارد مجرای اشکی کرده تا از طبیعی بودن اشک ریزی مطمئن شود.

در برخی موارد پزشک با استفاده از عکس برداری توسط اشعه ایکس ، اسکن ام آر آی یا سی تی اسکن ، جهت ردیابی رنگ مخصوص موجود به روی چشم استفاده می شود تا از این طریق بتواند مجرای اشک مسدود شده را پیدا کند.

مراقبت های بعد از جراحی رفع انسداد مجرای اشکی

  1. ممکن است تا چند روز بعد از جراحی بینی فرد ترشحات خونی داشته باشد. به همین دلیل توصیه می شود تا حداقل ۵ روز بعد از جراحی ، از تمیز کردن بینی خود پرهیز کنید.
  2. معمولا برای رفع انسداد و گرفتگی بینی ، اسپری رفع گرفتگی بینی تجویز می شود. همچنین می توانید برای بخیه ها از پماد آنتی بیوتیک استفاده نمایید.
  3. به منظور جلوگیری از عفونت و التهاب می توانید از قطره چشمی استفاده کنید.
  4. محل بخیه ها را تمیز نگه دارید.
  5. فعالیت هایی که موجب ورود آلودگی به زخم می شود را انجام ندهید.
  6. از انجام فعالیت های سنگین روزمره یا ورزشی خودداری نمایید.
  7. هوای اتاق خود را مرطوب نگه دارید.
  8. به منظور تمیز کردن ترشحات بینی از قطره استریل استفاده نمایید.
  9. حداقل تا دو هفته از رفتن به استخر ، شنا و شیرجه زدن خودداری کنید.
  10. در صورت لزوم محل زخم های خود را با استفاده از محلول ضد عفونی کننده تمیز نمایید.
  11. معمولا بعد از گذشت حدود یک هفته پزشک بخیه ها را می کشد. بافت های اسکار ایجاد شده به تدریج برطرف خواهد شد و بعد از چند ماه بهبود می یابند.
  12. در صورتی که دچار عوارضی همچون خون ریزی شدید بینی ، تب و قرمز و ملتهب شدن شدید محل زخم ، حتما با پزشک خود تماس بگیرید.

مجرای اشکی

سوالات متداول درباره جراحی مجرای اشکی

  • پس از جراحی چه عوارضی طبیعی هستند؟
  1. خون ریزی خفیف بینی
  2. قرمزی و تورم اطراف زخم
  3. احساس وجود جسم خارجی درون چشم
  4. کبودی در اطراف چشم که ممکن است در برخی موارد بسیار زیاد شود. اما طی چند هفته برطرف خواهد شد.
  • پس از عمل انجام چه کار هایی مجاز است؟
  1. انجام کلیه کار های روزمره در صورتی که به شما فشار وارد نشود، مانعی ندارد.
  2. بدون فشار وارد کردن به چشم خود می توانید صورت و چشم های خود را به آرامی بشویید. توجه داشته باشید که زمان شستشو چشم های خود را ببندید تا آب وارد چشم نشود.
  • بروز چه عوارضی جای نگرانی دارد و باید به پزشک مراجعه کرد؟
  1. در صورتی که زخم بیش از حد قرمز یا متورم گردد.
  2. چنانچه خون ریزی بیش از حد باشد.
  3. چنانچه پس از جراحی تورم چشم به صورت غیر طبیعی افزایش یابد؛ به طوریکه باز کردن چشم با مشکل مواجه شود.
درباره دکتر قاسم پور

دکترعادل قاسم پور جراح و متخصص چشم فوق تخصص شبکيه ليزر لازک و آب مرواريد کاشت لنزهای داخل چشمی جراحی انحراف چشم، مجرای اشکی و پلک

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • 11 + شش =

Visit Us On TwitterVisit Us On Google PlusVisit Us On Instagram